• Document: Małgorzata Karwatowska Autorytety w opiniach młodzieży
  • Size: 103.09 KB
  • Uploaded: 2018-10-11 16:52:06
  • Status: Successfully converted


Some snippets from your converted document:

Małgorzata Karwatowska Autorytety w opiniach młodzieży Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2012, ss. 244 Rozprawa Małgorzaty Karwatowskiej stanowi cenny głos w toczącej się od kilkunastu lat dyskusji dotyczącej kryzysu wartości we współcze- snej kulturze 1. Autorka przełamuje stereotypy i katastroficzne koncepcje psychologów, pedagogów, socjologów, politologów, zwłaszcza futurolo- gów oraz antropologów kultury, o zmierzchu moralności, „patologii”, zaniku, nawet śmierci autorytetów czy relatywizacji systemu wartości. Małgorzata Karwatowska, we Wstępie (s. 9–17), dokonuje szczegółowego przeglądu stanowisk (nie tylko polskich) badaczy dotyczących kategorii autorytetu. Przywołuje rozprawy: Zdzisława Chlewińskiego, Johna Ha- miltona Hallowella, Janusza Mariańskiego, Margaret Mead, Anny Miko- łejko, Barbary Myrdzik, Katarzyny Olbrycht, Kazimierza Ożoga, Miro- sława Rewery, Aliny Rynio, Agnieszki Sabor, Wiesława Szewczyka, Wio- letty Szumilas, Hanny Świdy-Zaremby. Analiza prac uczniowskich, zda- niem Autorki recenzowanej monografii, przynosi jednoznaczną konstata- cję: „współczesna polska młodzież zdaje sobie sprawę z faktu, jak bar- dzo potrzebne są jej wzory osobowe, przewodnicy po świecie wartości; 1 Por. Z. Bauman, Kultura w płynnej nowoczesności, Warszawa 2011; M. Bugajski, Język w komunikowaniu, Warszawa 2007, S. Gajda, H. J. Sobeczko, Człowiek – dzieło – sacrum, Opole 1998, A. Grybosiowa, Mówić na luzie, [@] http://www.humanfamilies.com/Powier- nik/autor/grybosiowa.htm, data dostępu 12.10.2011; M. Halawa, P. Wróbel (red.), Bauman o popkulturze. Wypisy, Warszawa 2008; J. Kowalikowa, O wulgaryzacji i dewulgaryzacji we współczesnej polszczyźnie, [w:] Język a Kultura. Tom jubileuszowy, pod red. A. Dąbrowskiej, t. 20, Wrocław 2008, s. 81–88; S. Mizerski, Polskie przekleństwo, „Polityka” 2004, nr 46 (2478), s. 3–12, [@:] archiwum.polityka.pl/wydanie/0,19182.htm/, data dostępu 12.10.2011. 376 ANETTA BOGUSŁAWA STRAWIŃSKA nie tylko ma autorytety, ale potrafi je w sposób jednoznaczny wskazać i scharakteryzować” (s. 100, 172). Zdaniem Badaczki, na przestrzeni lat nie ulega zmianie hierar- chia wartości najważniejszych, takich jak: rodzina, miłość, przyjaźń, zdro- wie, szczęście, Bóg, sprawiedliwość, inteligencja, wolność, mądrość, szcze- rość, szacunek, poczucie humoru. Fluktuacjom natomiast podlegają war- tości dotyczące tzw. sfery publicznej, typu: akceptacja, bezinteresowność, bezpieczeństwo, patriotyzm, sukces, wytrwałość. Według Autorki rozprawy, „dokonywane przez uczniów wybory wskazują na preferencję warto- ści allocentrycznych, akceptujących wartość osoby. Młodzież przynaj- mniej w deklaracjach, nie chce przejawiać tylko aktywności konsump- cyjnej i samorealizacji, polegającej na zaspokajaniu własnych potrzeb” (s. 51). Dotarcie do stałych, niezmiennych wartości – zdaniem Mał- gorzaty Karwatowskiej – „prowadzi do odnalezienia niekwestionowa- nych wzorców osobowych, wskazujących pożądany kierunek w życiu” (s. 52). Analogicznie do systemu wartości kształtuje się bowiem hierar- chia autorytetów. Badaczka, prezentację oraz analizę strukturalną i kognitywną ucz- niowskich wzorców osobowych poprzedza – w rozdziale pierwszym, za- tytułowanym Sądy badaczy o autorytecie – rejestrem prac poświęconych omawianej kategorii. Tę część monografii, otwierają, istotne (nie tylko z perspektywy językoznawcy diachronisty), uwagi Autorki dotyczące ety- mologii oraz definicji analizowanego pojęcia. Rozdział pierwszy (s. 19–29) to swoiste studium poświęcone isto- cie autorytetu oraz sposobom jego konceptualizacji w rozmaitych dys- cyplinach wiedzy. Badaczka, w niezwykle drobiazgowych, rozważaniach na temat historii autorytetu, nie ogranicza się wyłącznie do przedsta- wienia opracowań z zakresu teorii wychowania, socjologii, pedagogiki czy psychologii. Realizując postulat Antoniego Podsiada 2 o interdyscypli- narnym charakterze omawianej kategorii, Małgorzata Karwatowska pre- zentuje również poglądy etyków, filozofów, antropologów kultury oraz prakseologów. Przywołuje takich badaczy, jak: Emilia Badura, Robert Cialdini, Erich Fromm, Hans-Georg Gadamer, Maciej Iłowiecki, Janina 2 Antoni Podsiad twierdzi, że „autorytet to [...] pojęcie z zakresu nauk o człowieku, de- finiowane na gruncie psychosocjologicznym, etyczno-pedagogicznym i polityczno-praw- nym”, Słownik terminów i pojęć filozoficznych, Warszawa 2000, s. 91. RECENZJA KSIĄŻKI P.T. AUTORYTETY W OPINIACH MŁODZIEŻY 377 Kosmala, Mieczysław Łobocki, Stanisław Majdański, Bożena Marcińczyk, Jerzy Melliburda, Władysław Stróżewski, Janusz Goćkowski, Józef Hu- bert, Joanna Petry-Mroczkowska, Henryk Rowid, Ryszard Stach, Iwona Wagner, Elżbieta Więckowska, Andrzej Paweł Wejla

Recently converted files (publicly available):